سيد جلال الدين آشتيانى

755

شرح مقدمه قيصرى بر فصوص الحكم ( فارسى )

محيط جلالى مثل اسم غالب و قهار و غير اين‌ها از اسماء كه از آنها تعبير بامهات اسماء نموده‌اند . اسم جامع جميع اسماء جلاليه و جماليه و حاكم بر كافهء حقايق و مظاهر ، همان‌طورىكه قبلا به آن اشاره شد ، اسم اللّه و اسم اعظم است . و كسى كه متحقق به اين اسم باشد ، حاكم بر جميع مظاهر اسماء ، از جلاليه و جماليه مىباشند ؛ و ظهور و تجلى اين اسم در مظاهر ، ازلى و ابدى است . ساير اسماء در احاطه ، اين حكم را ندارند . اگر چه برخى از اسماء جزئيه فى نفسها كلى و حاكم بر اسماء ديگرند ؛ ولى جامع جميع اسماء و مفتاح مفاتيح كنوز غيبى ، اسم محيط مطلق تام اللّه است . حقيقت خاتميه باعتبار همين اسم بر جميع مظاهر اسماء علما و عينا شهادة حكومت تامه مطلقه دارد . * * * ظهور اعيان خارجيه ، باعتبار اقتضاى اسماء الهيه است ، و عالم علم عنائى حق ، همان حضرت علميه است ؛ همان‌طورىكه كرارا در اين شرح بيان نموده‌ايم . از براى هر يك از اسماء الهيه ، رقيقه و صورتى در عالم اسماء موجود است ، كه از آن تعبير باعيان ثابته نموده‌اند . احكام اعيان در وجود خارجى ، عين احكام اسماء الهيه است ، همان‌طورىكه در اسم رحمان ، رحمت غالب و صفت جلالى مستور است ؛ در مظهر خارجى اين اسم نيز همين حكم سريان دارد ؛ و در احاطه نيز اين اسم در مظهر خود سريان دارد . عقل اول كه صورت وجود و مظهر اسم رحمان است ، محيط بر ساير مظاهر و واسطه در ظهور وجود است . اين مظهر نيز ظهورات متعدد در حقايق خارجى دارد . حقيقت اسم اللّه ، باعتبار علم عنائى حق ، داراى رقيقه و صورتى تام و تمام است ، كه محيط بر جميع مظاهر است ؛ كه از آن تعبير به عين ثابت انسان كامل نموده‌اند . اين عين ثابت در مقام ظهور و تعين خارجى و خلقى ، شامل جميع حقايق از عقل اول تا هيولاى اولى مىباشد ؛ و به حكم اتحاد ظاهر و مظهر در مقام سريان فعلى و ظهور خلقى عين هر شىء است ؛ و مظهر ظهور احكام ربوبيه عين ثابت انسان كامل ختمى است ، كه حاكم بر جميع مظاهر است . چنين حقيقتى در مقام ظهور ، بوجود خاص شخصى خود خليفهء حق در عالم شهادت است ، كما